Skateboard kogellagers kiezen: ABEC, staal of keramiek
Kogellagers zitten verstopt in je wielen, maar ze bepalen wel hoe vrij je board rolt. Een skateboard heeft er acht nodig, twee per wiel. Hieronder lees je wat je moet weten om te kiezen: wat ABEC wel en niet zegt, staal of keramiek, schildjes en seals, olie of vet, inrijden, schoonmaken en wanneer het tijd is voor nieuwe. Geen gedoe, gewoon wat werkt.
Snel kiezen: welke kogellagers passen bij jou?
Alle skateboard lagers hebben dezelfde maat en passen in alle gangbare skateboard wielen. Het verschil zit in kwaliteit, afwerking, afdichting en hoe je ze verzorgt.
| Wat jij zoekt | Waar je op let |
|---|---|
| Eerste board of beginnen | Een degelijk lager van een bekend merk. Je hoeft geen topmodel. |
| Dagelijks skaten op straat | Een stevig stalen lager dat tegen klappen en vuil kan. Goed onderhoud telt zwaarder dan het hoogste getal op de verpakking. |
| Meer snelheid en een gladde rol | Een beter afgewerkt lager of een keramisch lager, mits je het schoon en gesmeerd houdt. |
| Veel nat weer, zand of kust | Keramische kogels roesten niet. Staal heeft vaker onderhoud nodig, en een goede afdichting helpt. |
Wat zijn skateboard kogellagers?
Een kogellager bestaat uit een binnenring, een buitenring en kleine kogels ertussen. Een kooi (retainer) houdt die kogels uit elkaar. Het lager zit in het midden van je wiel en laat het wiel soepel om de as draaien.
Skateboard lagers hebben een vaste standaardmaat, de 608: 8 mm binnenmaat, 22 mm buitenmaat en 7 mm breed. Daarom past elk 608 lager in vrijwel elk skateboard wiel. De meeste hebben zeven kogels, sommige zes grotere.
ABEC 3 tot 9: wat zegt het wel en niet?
ABEC is een schaal uit de industrie voor hoe precies een lager gemaakt is. In het skateboarden zie je meestal ABEC 3 of hoger: ABEC 3, 5, 7 en 9. Hoe hoger het getal, hoe kleiner de toegestane afwijkingen in maat. Het is dus een tolerantiemaat en bedoeld voor machines, niet voor skateboards. Je ziet ook de ISO schaal, die er ongeveer mee overeenkomt.
- ABEC 3: de ruimste toleranties van deze rij. Prima voor skaten.
- ABEC 5: een veelgebruikte middenklasse. SKF doet dit bij zijn Standard en Pro modellen.
- ABEC 7 en 9: de strakste toleranties. Pusher heeft ze, zoals de Very Speed (7) en de Mega Speed (9).
Wat ABEC niet zegt:
- Hoe snel het lager rolt. Het is een tolerantiemaat, geen snelheidsgarantie.
- Hoe goed het klappen en landingen overleeft.
- Hoe goed de afdichting is tegen vuil en vocht.
- Hoe goed het staal en de smering zijn.
Het urethaan van je wiel is niet zo precies dat je het verschil tussen twee hoge klassen merkt. Schoon, goed gesmeerd en goed gebouwd wint het van een getal. Bones gebruikt de ABEC schaal helemaal niet en noemt zijn lagers "Skate Rated": gemaakt voor skateboarden en niet voor machines. Pusher en SKF noemen de ABEC klasse wel. Prima, maar kies niet alleen daarop.
Staal, roestvrij, keramiek en titanium
| Materiaal | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| Chroomstaal | Het standaard materiaal voor ringen en kogels. Sterk, betaalbaar en in veel kwaliteiten te krijgen. | Roest als het nat wordt. Kwaliteit verschilt per merk. |
| Roestvrij staal | Beter tegen roest, daarom een optie voor wie veel in vochtige omstandigheden rijdt. | Kies je hiervoor, vraag dan in de winkel wat we hebben. |
| Keramische kogels (hybride) | Silicium nitride kogels in stalen ringen. Roesten niet, lopen koeler, minder wrijving. | Duurder en brozer. Bij harde klappen kan keramiek eerder stuk. |
| Titanium | Wordt als licht en roestbestendig aangeprezen. | Zegt niets over hoe het lager rolt. Zie het niet als upgrade op zich. |
Een keramisch lager is meestal een hybride en een upgrade voor wie ze goed verzorgt, geen must. Volgens Bones polijsten de harde keramische kogels de stalen ringen weer glad als er wat vuil in komt.
De kooi: nylon of staal
De kooi (retainer) houdt de kogels op gelijke afstand. Er bestaan kooien van nylon, staal en messing. Bij skatelagers zie je vooral nylon en staal. Bones en Pusher noemen bij een aantal modellen een nylon kooi voor snelheid en kracht, SKF Ceramic heeft een kooi van glasvezelversterkt polyamide.
Afdichting: shield of seal
De meeste lagers hebben aan een of beide kanten een afdekking. Die houdt stof en vuil buiten, maar sluit nooit helemaal af. Namen verschillen per fabrikant, dus kijk naar wat het schildje doet.
| Soort | Hoe het werkt | Voor- en nadeel |
|---|---|---|
| Metalen shield | Metalen afdekking. SKF gebruikt een metalen shield met een dun kunststof laagje. | Rolt vrij. Laat meer stof door en is vaak lastiger open te maken. |
| Rubber seal met contact (2RS) | Rubber schijfje dat licht aan de ring raakt | Beschermt het best tegen vuil en water, maar geeft meer weerstand. |
| Rubber shield zonder contact | Rubber schijfje dat de ring niet raakt, vaak verwijderbaar | Goede middenweg: bescherming met weinig weerstand en makkelijk schoon te maken. |
Een verwijderbaar rubber shield is handig: dan krijg je het lager open om te reinigen en opnieuw te smeren.
Olie of vet
| Olie | Vet | |
|---|---|---|
| Weerstand | Weinig | Iets meer, afhankelijk van hoe zwaar het vet is |
| Blijft zitten | Niet lang, vaker bijsmeren | Langer, en het werkt ook als extra barrière tegen vuil |
| Past bij | Snelheid en wie graag onderhoudt | Wie minder vaak wil smeren |
Gebruik smeermiddel dat voor skatelagers gemaakt is, zoals Bones Speed Cream of de SKF Bearing Lube. Een paar druppels is genoeg: Bones noemt ongeveer twee druppels per lager bij staal en één bij zijn keramische Swiss lagers. Te veel trekt vuil aan en remt. Een spuitbus kruipolie is geen smeermiddel. Doe nooit olie op vuile lagers, want dan smeer je het vuil mee. Eerst schoon, dan smeren. En rijd nooit op lagers zonder smeermiddel.
Nieuwe lagers inrijden (break-in)
Verse lagers rollen vaak niet meteen op hun best. Bones zegt dat zijn lagers het best rollen na ongeveer een uur gebruik in een schone omgeving. Bij een test van ingevette SKF lagers duurde het twee tot drie weken voor de rol echt goed werd, omdat het vet eerst moest zakken. Hoe lang het duurt hangt dus af van het lager en de smering. Rijd ze dus eerst in op droog, schoon beton.
Rebound hoort bij wielen, niet bij lagers: het gaat om hoe snel het urethaan energie teruggeeft. Lees daarover in de wielen kiezen gids.
Wat we in de shop hebben
| Merk en type | Wat het is, volgens de omschrijving |
|---|---|
| Bones Reds, Super Reds | Stalen lagers met een verwijderbaar rubber schild, voorgesmeerd met Bones Speed Cream. Super Reds hebben beter staal en betere kogels en lopen stiller dan de gewone Reds. |
| Bones Big Balls Reds, Race Reds | Big Balls hebben zes grotere kogels in plaats van zeven kleinere. Race Reds hebben spacers ingebouwd, zodat de lagers recht blijven zitten. |
| Bones Swiss Original, Super Swiss 6 | Gemaakt in Zwitserland. De Super Swiss 6 hebben zes grotere kogels en worden met spacers geleverd. |
| Bones Ceramic Super Reds, Swiss Ceramics | Keramische kogels. De Ceramic Super Reds hebben silicium nitride kogels, stalen ringen, een nylon kooi en een niet-contact verwijderbaar rubber shield. |
| Pusher Speed ABEC 5, Very Speed ABEC 7, Mega Speed ABEC 9 | Drie ABEC klassen. De Very Speed heeft stalen ringen en kogels en een niet-contact verwijderbaar rubber shield. Veel Pusher pro modellen zijn ABEC 9 met stalen ringen en een nylon kooi. Pusher heeft ook een keramische uitvoering. |
| Cortina Presto en C Class | Setjes van acht met gepolijste kogels, een verwijderbaar rubber shield en lichte kooien. Presto is volgens een Amerikaanse winkel van chroomstaal. |
| Cortina Playboy Pro en signature modellen | 608 lagers, voorgesmeerd en gemaakt van premium materialen voor intensief gebruik. De signature sets komen met gekleurde lagers, axle nuts, vervangbare shields en een shield popper. Welke staalsoort of ABEC klasse Cortina precies gebruikt, noemt het merk niet bij onze producten. |
| SKF Standard en Pro modellen | ABEC 5, ingevet, met low friction shields, gemaakt in Italië. |
| SKF Ceramic | Keramische kogels, een glasvezelversterkte polyamide kooi en low friction vet. |
Het aanbod wisselt, dus kijk in de kogellagers collectie of vraag het ons. Bekijk ook Bones lagers, Cortina Bearings, Pusher Bearings en SKF.
Onderhoud en schoonmaken, stap voor stap
De beste lagers zijn de schone lagers. Zand, water en vuil korten de levensduur. Maak ze schoon als je wiel niet meer vrij uitdraait, als ze lawaai maken, na zand of regen en verder om de paar maanden. Rijd niet door op vuile of droge lagers, in het ergste geval lopen ze vast.
- Haal de wielen van je board en druk de lagers eruit, bijvoorbeeld met de as van je truck.
- Wip het shield er voorzichtig af bij de binnenring, met een speld of klein mesje. Niet buigen, anders sluit het niet meer goed.
- Laat de lagers een paar minuten weken in een oplosmiddel zoals zuivere isopropylalcohol en schud ze rustig. Gewone drogisterijalcohol is vaak te dun om vet goed los te maken. Water liever niet: dat geeft roest, tenzij je direct goed droogt en smeert.
- Laat ze helemaal droog worden, aan de lucht of met perslucht.
- Smeer ze met een paar druppels skatelager smeermiddel en draai ze rond.
- Zet de shields terug en test of het wiel vrij draait.
Rubber shields maak je niet schoon met oplosmiddel. Dat kan ze laten opzwellen. Veeg ze af met een doek en lauw zeepwater en laat ze goed drogen. Een Bones Bearings Cleaning Unit maakt het werk makkelijker. De kooi uit het lager halen is niet nodig, tenzij je weet wat je doet.
Veelgemaakte fouten: smeren zonder eerst te reinigen, niet goed laten drogen, shields verbuigen, te veel smeermiddel en WD-40 gebruiken als smeermiddel.
Wanneer vervang je je lagers?
Vervang ze als ze gaan piepen of knarsen, als een wiel schokkerig draait of als schoonmaken en opnieuw smeren niet meer helpt. Zijn ze na een natte sessie gaan roesten en voelen ze nog ruw? Dan zijn ze waarschijnlijk op. Gebruik nooit een lager met een kapotte kooi of een kapotte kogel.
Spacers kort
Een spacer is een klein buisje tussen de twee lagers in het wiel. Het wordt in de praktijk bijna niet meer gebruikt. Bij de Bones Race Reds zit het al in het lager.
Hoe zet je lagers in je wielen?
Druk lagers alleen op de buitenring in, nooit op het shield, en gebruik geen metalen hamer. De volledige uitleg staat in de gids over skateboard monteren.
Veelgestelde vragen over kogellagers
Hoeveel lagers heb ik nodig voor een skateboard?
Acht. Twee per wiel, vier wielen.
Passen alle lagers in alle wielen?
Skateboard lagers hebben een standaardmaat (608) en passen in vrijwel alle skateboard wielen.
Is een hogere ABEC altijd beter?
Nee. ABEC zegt iets over maakprecisie, niet over snelheid, stevigheid of bescherming tegen vuil. Kijk ook naar merk, kwaliteit van het staal, afdichting en onderhoud.
Zijn keramische lagers de moeite waard?
Ze roesten niet en rollen soepel, maar kosten meer en zijn brozer. Goede stalen lagers met een beetje onderhoud zijn voor de meeste skaters prima.
Mijn wielen draaien ineens traag. Wat nu?
Meestal zijn de lagers vuil of nat geworden. Maak ze schoon, smeer ze opnieuw en check of de wielmoer niet te vast zit. Helpt dat niet, vervang ze dan.
Welke onderdelen horen erbij?
- Kogellagers voor je skateboard.
- Skateboard wielen om ze in te zetten.
- Skate tool voor de wielmoeren.
- Schroefjes en bouten voor je trucks.
Weet je nog niet welke wielen? Lees de wielen kiezen gids. Begin je net? Dan is skateboard kopen een goed begin.
Bij Revert 95 in Haarlem
Revert 95 is een skateshop in Haarlem sinds 1995. Staat je board stil of draait je wiel raar? Kom langs op de Kleine Houtstraat 30, dan kijken we mee en helpen we je aan de juiste lagers. Alle gidsen staan op een rij in ons gidsenoverzicht.
